www.praktijkvoorpsychotherapie.be
A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
Acceptatie
Toelaten van de pijn, maar ook van de weerstand tegen de pijn, het verdriet, toelaten van pijn en leegte
ADHD
ADHD is een letterwoord, het staat voor de afkorting van een Engelstalige term: ‘Attention Deficit Hyperactivity Disorder’.
Kinderen en jongeren met ADHD kampen enerzijds met een aandachtstekort en zijn anderzijds ook hyperactief en impulsief.
In alles en nog wat zijn deze kinderen "te": té uitbundig, té luidruchtig, té impulsief, té vasthoudend, té blij, té hevig, té gedreven...
Het maakt de opvoedingssituatie er zeker niet makkelijker op en meer dan eens leidt het tot spanningen in het gezin, ook tussen de ouders onderling!
Opvoedingsadvies kan hier opnieuw de nodige rust brengen.
Agorafobie
Agorafobie staat voor "pleinvrees".
Personen die lijden aan deze aandoening kampen met een irreële angst voor "open ruimten".
De angst heeft niet alleen betrekking op de plaats(en) op zich, maar vooral op de mensen die ze daar kunnen tegenkomen.
De beklemming bestaat vooral in de vrees niet te kunnen ontsnappen,niet direct meer weg kunnen als men dit zelf wil.
In ernstige gevallen durft iemand met agorafobie zelfs zijn huis niet meer uit.
Psychotherapie is dan vaak aangewezen.
Agressie
Kwaadheid, aanvallend, bijterig, offensief, geblokkeerd, op iemand of iets willen aanvliegen...
Als deze gevoelens meer dan eens terugkomen en je er zelf of je omgeving last van krijgt, kan je beter hulp zoeken.
Angst
Angst maakt deel uit van ons leven, het is een gewone menselijke emotie die zelfs erg positief is, omdat ze ons voorbereidt op moeilijke en/of bedreigende situaties, ons tot actie dwingt en ons helpt om aan bepaalde situaties het hoofd te bieden.
De zenuwachtigheid, de schrik, de vrees die je dan voelt, is zelfs heel normaal en manifesteert zich doorgaans met een gevoel van kriebels in de buik, een bonzend hart, een droge mond en zweterige handen...
Als angst je leven gaat overheersen spreken we echter van een 'angststoornis'.
Het angstgevoel neemt dan zoveel plaats in, dat het je dagdagelijkse leven gaat verstoren.
Dit angstgevoel is niet te vergelijken met 'gezonde angst' en vraagt om professionele begeleiding.
Animus anima
Anorexia nervosa
Anorexia nervosa betekent letterlijk gebrekkige of afwezige eetlust van nerveuze aard.
Anorexia nervosa patiënten lijden echter niet aan eetlustgebrek, zij onderdrukken juist eetlust en hebben een gestoord eetgedrag vanuit een diepgeworteld verlangen naar mager zijn (magerzucht).
Er is een obsessie met alles wat te maken heeft met eten, gewicht en lichaamsomvang, calorieën worden voortdurend geteld, ze piekeren continu over wat ze wel of niet moeten eten en het gaat hun leven volledig beheersen.
Vroeg of laat dringt hulp van buitenaf zich op.
Assertiviteit
Assertiviteit is het opkomen voor je eigen belangen en het op een goede manier uiten van je gevoelens, gedachten en wensen.
Assertief verwijst naar gedrag en levert zelfbewustzijn, doortastendheid en zelfverzekerdheid op.
Je zegt wat je bedoelt en je bedoelt wat je zegt, je durft nee te zeggen als je iets niet wilt zonder je schuldig te voelen en je durft je te uiten zoals je jezelf voelt.
Onder begeleiding kan je leren assertief te zijn.
Autisme
Autisme is het gevolg van een verstoorde hersenwerking.
Mensen met autisme zien er op het eerste gezicht vaak zo normaal uit.Toch merk je al gauw dat ze anders zijn, als je met ze bezig bent, speelt of praat.
Van echt samen iets doen is nauwelijks sprake.
Liefst houden ze zich aan vaste gewoonten, wat nogal bizar kan overkomen.
Veranderingen in hun leefwereld tasten hun vertrouwen aan en een gevoel van onveiligheid kan ze snel in paniek doen slaan.
Door hun stoornis hebben mensen met autisme problemen met waarnemen, herkennen,
met taal en verbeelding. Vandaar hun moeilijkheden om onze wereld te begrijpen en om zich aangepast te gedragen.
Als de omgeving hen te chaotisch overkomt, kunnen ze de neiging hebben zich terug te trekken.
Soms ook doen ze verwoede pogingen om het overzicht te behouden, om overeind te blijven.
Ze doen dan wel mee, maar ze hebben blijvend moeite om zich aan onze sociale spelregels aan te passen.
Autonomie
Autonomie betekent letterlijk ‘zichzelf de wet stellen’ en meestal wordt er de zelfwetgeving van het individu mee bedoeld.
Het tegenovergestelde van autonomie is heteronomie, wat betekent dat iets of iemand anders het individu de wet voorschrijft.
Autonome mensen willen zoveel mogelijk over hun eigen leven beschikken.
Ze gaan zelf op zoek naar wat voor hen waardevol en belangrijk is en durven kritisch naar anderen maar ook naar zichzelf te kijken.
Autonomie is sterk gekoppeld aan zelfverwerkelijking. Het betekent niet alleen maar ‘vrijheid van dwang’ maar vooral ook nastreven wat je goed, mooi en waardevol vindt.
Autonomie is een opgave, je wordt er niet mee geboren en het komt je ook niet zomaar aangewaaid.
Het vergt zelf nadenken maar ook durven twijfelen, het even niet weten, onzeker zijn en vervolgens toch een keuze maken.
Autonomie heeft te maken met het ontwikkelen van je identiteit, met levenskunst, redelijkheid en moraliteit.
De autonome mens probeert een eigen levenspad uit te zetten, waar hij of zij betekenis aan ontleent, tevreden mee is en achter staat.
Soms zoeken mensen hulp bij dit proces van zingeving.
Begrip
Begrijpen, begrip opbrengen, verstaan, kunnen inkomen, een juist beeld van iets krijgen, kunnen toelaten.
Beschaamdheid
Schaamte, schuldgevoel, benauwdheid, beklemming, schroom, onzekerheid, verlegenheid, willen wegsteken, niet durven voor uitkomen, willen verstoppen
Bestaansangst
Deze angst komt niet vanuit een of andere situatie buitenaf (zie 'angst'), maar wel van binnenuit.
Kierkegaard ziet in de moderne tijd een nieuwe vorm van angst ontstaan, doordat alle maatschappelijke bindingen en metafysische verhoudingen wegvallen.
Karl Jaspers omschrijft deze existentiële angst, deze bestaansangst als volgt: je bent angstig, doordat je tijdelijk bent, doordat de dood je wacht, ook als je dat wegduwt.
Door de grote kwetsbaarheid van het bestaan te ervaren, wordt het gevoel van oppervlakkige geborgenheid ondermijnd en de mogelijkheid van zelfverwerkelijking ontdekt, dat is een toegevoegde waarde.
Ook volgens Jaspers is deze angst een typisch modern verschijnsel, teweeggebracht door wegvallende maatschappelijke en traditionele verbanden, waardoor een mens zijn houvast verliest.
Bestaansangst is dus eigenlijk niet weg te denken uit onze moderne levenssituatie en kan zich op velerlei manieren openbaren.
Als deze angst gaat overheersen of je leven negatief gaat beïnvloeden kan je beter hulp zoeken.
Bio –energetica
Bio-energetica richt zich niet alleen op de psychische problemen, maar ook op de spanningen en blokkades in het lichaam.
Bio-energetica gaat ervan uit dat er geen fundamentele scheiding bestaat tussen lichamelijke en psychische energieprocessen.
Daarom probeert de Bio-energetische analyse binnen de therapeutische relatie iemands problemen te verstaan zowel vanuit lichaamsexpressie en energieproces als vanuit een gesprek waarin analyse en inzicht plaatsvindt.
Bio-energetica kan je letterlijk vertalen als "levensenergie" en maakt je meer bewust van jouw levensenergie en ook van de spanningen die je beletten om die energie te voelen.
Die spanningen - vaak van psychische aard (denk bv. aan stress) - zetten zich vast in je spieren en veroorzaken chronische spierspanningen.
De oefeningen richten zich naar de spanningsgebieden in je lichaam en laten je toe de opgebouwde spanning op te heffen.
De losgemaakte spanningen geven vaak een gevoel van vreugde, opluchting, ruimte, vertrouwen en een comfortabel lichaamsgevoel.
Boulimia
Boulimia nervosa betekent letterlijk "honger als een rund door nerveuze oorzaken".
Deze omschrijving is nogal cassant en klopt zelfs niet, aangezien het probleem niet een overmatige eetlust is, maar het eerder gaat om vreetbuien, ook zonder honger.
Tot 1987 sprak men van bulimia of boulimia, later werd gezien de overeenkomst met anorexia nervosa (angst om dik te worden) nervosa aan deze term toegevoegd.
Boulimia is een eetstoornis met als belangrijkste kenmerk: eetbuien met controleverlies, gedrag gericht op gewichtscontrole en overbezorgdheid over lichaamsvormen en gewicht.
Hulp van buitenaf is vaak aangewezen.
Cliënt gerichte therapie
De term non-directief, voerde Rogers in omdat hij geen aanwijzingen wilde geven vanuit zijn eigen kennis of opvattingen, om daarmee de cliënt alle ruimte te geven zijn eigen ideeën en opvattingen te vinden.
Het bleek echter dat non-directief in de praktijk niet helemaal te handhaven was.
Enerzijds zochten cliënten houvast in minuscule uitingen, vaak non-verbaal, van de therapeut, anderzijds was de therapie niet geheel non-directief omdat een inherent doel van de therapie was de cliënt te brengen tot zelfexploratie en zelfinzicht.
Daardoor kwam later de term ‘client-gericht’ in zwang.
Dit staat dan in tegenstelling tot ‘probleem-gericht’, waarbij zowel cliënt als therapeut zich in eerste instantie buigen over het probleem dat de cliënt aandraagt of dat door de therapeut wordt vastgesteld.
Bij cliënt-gerichte therapie staat dus niet het probleem, maar de ervaring, het gevoel van de cliënt centraal.
Cognitieve therapie
Cognitieve gedragstherapie is erop gebaseerd dat gedachten, gevoelens en gedrag met elkaar verbonden zijn.
Iemand die in moeilijke omstandigheden terecht is gekomen en daardoor minder functioneert, kan psychische klachten ontwikkelen.
Het vastzitten in je eigen, verkeerde denkgewoonten kan ongezond veel spanningen opleveren.
Negatieve gedachten kunnen psychische problemen veroorzaken of vergroten.
Cognitieve gedragstherapie spoort verkeerde denkgewoonten op, maakt ze bewust en probeert deze op methodische wijze te veranderen, doelgericht en stap voor stap.
Contextuele therapie
Contextuele therapie is ontwikkeld door de Hongaars-Amerikaanse therapeut Ivan Boszormenyi-Nagy, vanuit de individuele therapie en de systeemgerichte gezinstherapie.
De term "context" is gekozen om de dynamische verbondenheid aan te geven van een persoon met zijn of haar betekenisvolle relaties doorheen de generaties, naar het verleden en de toekomst.
Contextuele hulpverlening is dus hulpverlening die rekening houdt met en gebruik maakt van deze dynamische verbondenheid.
De grondhouding van de contextuele hulpverlener is de meerzijdige partijdigheid: hij is bekommerd om al diegenen die door zijn hulpverlening worden beïnvloed.
Dat wil zeggen: ook de ouders en/of partner en/of kinderen van de cliënt.
Hij streeft naar een zo eerlijk mogelijke relatie tussen de cliënt en zijn context en is gericht op het doorbreken van isolement en het herstellen van de dialoog.
Voorwaarde om deze meerzijdige partijdigheid als grondhouding te verwerven is wel dat de hulpverlener zijn eigen context kent en aanvaardt.
Crisis
Een crisis is een zware noodsituatie waarbij het functioneren van een stelsel (van welke aard dan ook) ernstig verstoord raakt.
Een crisis is iets waar niemand op zit te wachten; maar het dient zich onverwacht aan.
Soms heb je iemand nodig om alles te verwerken, therapie kan hier een mogelijkheid toe zijn.
Dementie
De ziekte manifesteert zich geleidelijk aan en evolueert doorheen verschillende stadia in de tijd.
Daarom spreken we ook over “personen met een dementie”.
Doorheen gans het proces nemen de mogelijkheden en de vaardigheden van de mensen met dementie geleidelijk aan af en worden zij daardoor ook meer en meer afhankelijk van steun en hulp van hun omgeving.
Dementie is een ziekte die doorheen de tijd evolueert.
Zeker in de beginfase zijn mensen met dementie nog tot heel veel in staat.
Het is belangrijk om ook dit aspect te blijven zien en te benadrukken.
Dat dementie leidt tot volledige afhankelijkheid mag dan een uitdaging zijn aan de maatschappij om op een integere en menselijke manier deze ziekte een plaats te geven en respectvol om te gaan met personen met dementie. Ieder van ons wordt er vroeg of laat wel op één of andere manier mee geconfronteerd. Correcte informatie omtrent dit ziektebeeld kan dan heel helpend zijn.
Depressie
Depressies zijn van alle tijden en komen overal en bij alle culturen in de wereld voor.
Bijna iedereen heeft zich wel eens depressief gevoeld.
Bij een depressie wordt dan ook meestal gedacht aan gevoelens van neerslachtigheid, verdriet en ongelukkig zijn.
Soms zijn die gevoelens zo sterk dat ze een normaal leven onmogelijk maken.
Deze gemoedstoestand is dan ook een belangrijk kenmerk van een depressie, maar er zijn nog veel meer symptomen zoals: gebrek aan eetlust, slapeloosheid, vermoeidheid, concentratieproblemen, lage zelfdunk en gevoelens van hopeloosheid.
De sterkte van deze gevoelens bepaalt de ernst van de depressie.
Een depressie kan een duidelijke oorzaak hebben zoals bijvoorbeeld na het overlijden van een dierbare of wanneer iemand is ontslagen.
Soms is er geen externe oorzaak aan te wijzen en komt de depressie van binnenuit.
Sommige mensen maken slechts een keer in hun leven een depressie door.
Andere mensen vallen regelmatig ten prooi aan depressies.
Al deze factoren zijn van invloed op de behandeling van een depressie.
Directieve therapie
In directieve therapie worden aanwijzingen, suggesties en opdrachten gebruikt.
Er wordt gewerkt aan concreet omschreven doelen, waarbij de therapeut de problemen van de cliënt in een positieve context plaatst.
Centraal staat steeds de vraag: 'Wat werkt bij dit probleem bij deze cliënt?'.
Meestal is het aantal zittingen beperkt.
Dissociatie
Dissociatie is geen ziekte, maar een wijze om te ontsnappen aan een angstige realiteit, die niet meer bewust beleefd wordt.
Psychotherapie is aangewezen.
Draagkracht
Mate waarin iemand iets kan verdragen, bijvoorbeeld psychische belasting.
Draaglast
Willen mensen goed en gezond kunnen functioneren, dan moeten hun draaglast en draagkracht in evenwicht zijn.
Draag'last' kan worden samengevat als verplichtingen (van werk, gezin en vrije tijd), levensgebeurtenissen en problemen.
De draag'kracht' bestaat ook uit drie componenten: geestelijke sterkte, lichamelijke sterkte en sociale steun.
Burn-out is een uitputtingssyndroom.
De weegschaal tussen draaglast en draagkracht is doorgeslagen: de lasten zijn te zwaar voor de draagkracht.
De draaglast verschilt van mens tot mens.
Daarbij is de objectieve zwaarte minder belangrijk dan de manier waarop mensen tegen hun verplichtingen, levensgebeurtenissen of problemen aankijken.
De interpretatie van verplichtingen en gebeurtenissen maakt of iets als lust of last wordt ervaren.
Daardoor heef de draaglast een belangrijke subjectieve psychologische component.
Als de balans te veel uit evenwicht is, kan psychotherapie aangewezen zijn.
Echtheid
Je niet anders voordoen dan je in werkelijkheid bent, zodat de cliënt weet wat hij aan je heeft.
Hiervoor moet je als therapeut ook kunnen stil staan bij je eigen gewaar-zijn, ontvankelijk aanwezig zijn, zowel voor jezelf als voor de cliënt.
De echtheid van de therapeut is van groot belang, je mag/kan je als psychotherapeut niet anders voordoen dan je bent.
Eclectische benadering
Eclectisch betekent: het beste uitkiezend.
Een eclecticus of een eclectisch therapeut is iemand die uit verschillende leerstellingen (methoden) het beste voor die situatie kiest.
Men spreekt van eclectische therapie als de therapeut zich niet tot één stroming beperkt, zoals bijvoorbeeld psychoanalyse, gedragstherapie, systeemtherapie, medicamenteuse therapie,... maar uit de verschillende stromingen die elementen of technieken kiest die het best passen bij de cliënt of het probleem.
Eenzaamheid
Eenzaamheid is een gevoel.
Een gevoel van leegte.
Een gevoel van niet verbonden zijn met de anderen, met de wereld.
Het is een verdrietig gevoel en het gaat vaak gepaard met een gevoel van machteloosheid.
Eenzaamheid is niet, zoals vaak wordt gedacht, een tekort aan menselijke contacten.
Eenzaamheid ontstaat vaak na een verandering in je normale levenspatroon.
Soms heb je het gevoel al jarenlang.
Meestal is er dan in je jeugd iets gebeurd, waarna het 'eigenlijk nooit meer goed is gekomen'.
Psychotherapie kan je helpen om opnieuw de verbinding te maken.
Emotie
Een emotie kan worden opgeroepen door:
het waarnemen van externe gebeurtenissen;
het zien van de lichamelijke verschijnselen van emoties bij anderen;
de eigen gedachten of fantasie.
Sommige mensen denken dat het optreden van een emotionele reactie kan worden afgeleerd.
Anderen menen dat ook als de uiterlijke blijken van een emotie onderdrukt worden, de fysiologische verschijnselen blijven optreden en gemeten kunnen worden. Op deze gedachte is de polygraaf of leugendetector gebaseerd.
Als emoties niet onderdrukt worden, dan zijn ze vaak herkenbaar aan de lichaamstaal.
Vooral de gezichtsuitdrukking en de stemklank spelen daarbij een grote rol.
Men kan emoties rangschikken naar intensiteit.
In elk paar hieronder is eerstgenoemde minder intens dan laatsgenoemde emotie.
Sympathie en liefde
afkeer en haat
woede en razernij
droefenis en wanhoop
bezorgdheid, vrees en paranoia
vreugde en euforie
afkeer en afschuw
In therapie kan je je bewust worden van je emoties en er op een constructieve manier mee leren omgaan.
Emotionele intelligentie
Het vermogen uw eigen emoties en emoties van anderen waar te nemen, emoties en emotionele betekenis te begrijpen, emoties te reguleren en te gebruiken om uw denken en handelen te leiden - Salovey & Mayer, 1990.
Reeks van non-cognitieve vermogens, competenties en vaardigheden die uw kans van slagen en het tegemoet treden van eisen en druk vanuit de omgeving beïnvloeden - Reuven Bar-On.
De capaciteit om uw eigen gevoelens en die van anderen te herkennen, om het motiveren van uzelf en om het goed omgaan met emoties zowel met die in uzelf als met die in uw relaties - Daniel Goleman, 1996.
Empathie
Empathie is het vermogen om je in te leven in de gevoelens of de gedachtegang van anderen.
Empathisch vermogen is een vorm van sensitiviteit, of inlevingsvermogen.
Het empathisch vermogen is een belangrijk element van emotionele intelligentie.
Als je je kunt inleven in anderen, dan begrijp je hun emoties beter en kun je effectiever communiceren.
Zonder empathie praat je langs elkaar heen of ontstaan er conflicten.
Empathie begint met het waarnemen en begrijpen van verbale en non-verbale boodschappen van iemand anders, ofwel luisteren op emotioneel niveau.
Je kan je empathisch vermogen ook ontdekken en verder ontwikkelen in een therapeutische setting.
Experiëntiële therapie
Typisch voor experiëntiële psychotherapie is het geloof en vertrouwen in wat ons lichaam ons te vertellen heeft.
Door gerichte oefeningen kunnen we leren situaties en problemen lichamelijk aan te voelen.
Dit aanvoelen geeft dan de richting aan en wordt als het ware het ‘kompas’ van ons emotioneel systeem.
Zelfexploratie is het meest vruchtbaar wanneer het experiëntieel is en niet enkel conceptueel: bewuste symbolisering en ‘felt sense’ (het lichamelijk aanvoelen van de betekenis) staan centraal.
De preciese manier van werken is bij elke therapie verschillend.
Meestal reikt de therapeut zelf geen oplossingen aan, maar werkt men met 'oefeningen', waarin je aangezet
wordt om zelf tot creatieve oplossingen te komen.
Bij deze therapie is het noodzakelijk dat je bereid bent om stil te staan bij jezelf en je gevoelens.
Er kunnen namelijk heel wat gevoelens loskomen, zowel positieve als negatieve, de experiëntiële therapeut zal je in de beleving van deze gevoelens bijstaan en begeleiden.
Faalangs
Faalangst is een speciale vorm van angst die kan voorkomen in (taak)situaties waarin prestaties verlangd worden.
Faalangst is een heel normaal en wijdverbreid verschijnsel.
Iedereen kan zich er wel wat bij voorstellen, want het komt bij iedereen (in meer of mindere mate) voor.
Kun je faalangst niet goed hanteren en heb je er last van, dan spreken we van negatieve faalangst.
Je gaat dan onder je niveau presteren. Dit kan zo negatief uitpakken dat het een negatieve invloed op iemand heeft.
Hulp is dan aangewezen!
Fobie
Iedereen is wel eens bang of angstig.
Angst is een normale en dikwijls ook beschermende reactie op dreigend gevaar.
Indien dit gevaar reëel is dan is angst ook te begrijpen en aanvaardbaar.
Echter, indien er geen reëel gevaar is en men tóch heel angstig is of zelfs in paniek raakt, dan kan er van een angststoornis sprake zijn.
Wanneer een bepaalde situatie je normaliter geen angst zou mogen inboezemen en je toch in paniek raakt, blokkeert of lichamelijke spanningsreacties vertoont, dan heb je een "niet-reële angst".
Als zich dit zo vaak voordoet dat het je normale dagelijks leven en functioneren in de weg staat en het echt een lijdensweg wordt, dan spreekt men van een fobie en kan psychotherapeutisch hulp aangewezen zijn.
Gedragsproblemen
Zowel voor gedragsproblemen, als voor sociaal-emotionele problemen geldt,
dat ze in allerlei gradaties kunnen voorkomen.
Hoe hardnekkiger een probleem is, des te eerder zal men het als een "stoornis" zien.
Meestal gaat het dan om een zich herhalend en aanhoudend patroon.
En kan er hulp van buitenaf nodig zijn om dit patroon te doorbreken.
Gedragsproblemen hebben te maken met sociaal ongewenst gedrag: het zijn anderen die last hebben van het gedragsprobleem.
Bij sociaal-emotionele problemen is het individu zélf het "slachtoffer" van zijn/haar probleem.
In sommige gevallen is een gedragsprobleem voor de één, een sociaal - emotioneel probleem voor de ander.
Denk bijvoorbeeld aan "pesten",
dat als een gedragsprobleem kan voorkomen (bij degene die pest) én als
een sociaal-emotioneel probleem (bij degene die gepest wordt).
Gedragstherapie
Gedragstherapie is een vorm van psychotherapie.
Met gedragstherapie leer je om zaken anders aan te pakken.
Je leert gedrag waar u last van hebt af.
Gedragstherapie is een praktische therapie: het doel is problemen oplossen en zo klachten te verminderen.
Het is dus niet de bedoeling om de oorzaak van je klachten te vinden.
Gedragstherapie is dus voornamelijk gericht op het opheffen van concrete problemen of klachten.
Voorbeelden van zulke klachten zijn: angstklachten, fobieën, depressies, verslavingsproblemen en dwanghandelingen.
Soms kunnen ervaringen uit het verleden hier wel bij ter sprake komen.
Gehechtheid
Gehechtheid is de onbedwingbare neiging bij ieder kind/mens om de nabijheid te zoeken van een beschermende volwassene in tijden van angst, spanning, honger of verdriet.
Gestallt
Gestallt is een ervaringsgerichte therapie, die de ontplooiing van de totale persoon bevordert.
Dit gebeurt door te werken aan en het herstellen van het evenwicht tussen denken, voelen en handelen; tussen lichaam, emoties en verstand.
In dit heelwordingsproces kun je onaffe zaken uit het verleden afmaken en nieuwe stappen uitproberen.
Onaffe zaken werken door als storingen aan lichamelijke, psychische, relationele en zingevingproblemen.
Gestalt werkt in het hier-en-nu.
Er wordt gewerkt aan bewustwording van wie je bent en aan hoe je met jezelf en anderen omgaat.
Het zoeken naar het 'waarom' wordt vervangen door het onderzoeken van het 'hoe'.
De vraag naar'Waarom ben ik zo geremd?' wordt een onderzoek naar 'Hoe rem ik mezelf af?'.
In Gestalttherapie worden oefensituaties gecreëerd om onaffe situaties en houdingen op te sporen, af te werken en los te laten.
In dit proces zijn zowel angsten, dromen, irritaties, gevoelens van onvrijheid, lusteloosheid, verdriet, alsook ervaringen van voldoening, blijheid en kracht van groot belang.
Er wordt gewerkt met lichaamstaal, fantasie-oefeningen en Gestaltdialogen.
Hierdoor kun je je bewust worden van wat je eigenlijk 'wilt' en daardoor afstand doen van dwangmatig 'moeten'.
De Gestalt-therapie werd ontwikkeld door Fritz Perls (1893-1970) en zijn vrouw Laura Posner Perls.
Grenzen
Het stellen van grenzen is noodzakelijk in de opvoeding.
Zonder grenzen ontwikkelt het kind zich tot een onevenwichtige persoonlijkheid, die niet geleerd heeft rekening te houden met anderen.
Grenzen zorgen voor veiligheid (ook letterlijk: zonder grenzen kan een kind zichzelf in gevaar brengen) en ook voor zekerheid en duidelijkheid, niet alles dient telkens opnieuw in vraag gesteld.
Soms heb je het moeilijk om zelf grenzen te stellen en kan het nodig zijn om opvoedingsadvies in te winnen.
Grondhouding
Naast mens- en wereldbeeld, therapiemodel en theoretisch denkkader, inzicht en kundigheid, methodiek en vaardigheden, kan je niet voorbij aan de grondhouding van waaruit je als mens en als therapeut handelt.
De grondhouding van de therapeut is dus een belangrijke component in het therapeutische proces en de therapeutische relatie.
De grondhouding komt van binnenuit en hoort bij de kern van je mens en therapeut zijn.
Empathie (zich inleven in de ander), authenticiteit (echtheid) en respect (positieve aanvaarding) zijn geen rollen die je je kan aanmeten, het zijn persoonlijkheidskenmerken die bepalen hoe je de ander tegemoet treedt.
Ik ga ervan uit dat onze grondhouding de basis vormt van het therapeutische proces, want het is enkel vanuit deze opstelling dat we de ander de ruimte en de veiligheid (kunnen) geven om te mogen zijn wie hij is en zo eventueel het vertrouwen (terug) kunnen geven om problemen te overstijgen en op te lossen of te werken aan persoonlijke groei.
Haat
Volgens Wikipedia is haat een sterke emotie.
"Haat wordt ervaren als een gevoel van afstoting tot iets of iemand met een neiging tot kwetsen of vernietigen van het object.
Haat is het tegengestelde van (emotionele) liefde.
Dit soort liefde kan plotseling omslaan in haat.
Hoewel haat ervaren wordt als afstoting is het wel degelijk een (negatieve) aantrekking.
Diegene die haten, ontwikkelen een obsessieve aantrekking tot het object.
Het komt voort uit een psychologische projectie van de eigen schaduwzijde op het object.
Een schaduwzijde die bij zichzelf ontkend wordt en daardoor in het object ontdekt.
Haat vertekent de werkelijkheid.
Als voorbeeld de zegswijze: "De pot verwijt de ketel dat hij zwart ziet." De pot is zwart, de ketel is glimmend en weerkaatst als een spiegel het zwarte van de pot terug naar de pot. De pot weet niet vanzichzelf dat hij zwart is en ontdekt zijn eigen zwartheid bij de ander.
Meestal is dat object (de ketel) dus iemand die juist die eigenschap mist en zuiver is.
Daarom bestaat er dan een onvermogen om de werkelijkheid te zien en een onbewust weten dat men zelf schuld heeft aan dat verwijt aan die ander.
Dat is dan het begin van haat.
Haat kan zich, behalve naar individuen ook uiten naar groepen. Voorbeelden zijn mannenhaat (misandrie), vrouwenhaat (misogynie) , rassenhaat en mensenhaat (misantropie)."
Hallucinatie
Een hallucinatie is een verstoring van de waarneming.
Men neemt iets waar (ziet-ruikt-smaakt-hoort-voelt...) dat als realiteit, dat als 'echt' wordt ervaren, maar er in de objectieve werkelijkheid niet is.
Iemand die hallucineert neemt dus waar zonder dat zijn zintuigen geprikkeld worden (bijvoorbeeld stemmen horen terwijl niemand spreekt of het zien van dingen die niemand ziet).
Hallucinaties kunnen voorkomen na het nemen van hallucinerende middelen (medicatie/drank/drugs) en n.a.v. psychische aandoeningen zoals psychose.
Herconditionering
Een andere invulling/bestemming geven.
Een nieuwe verbinding/koppeling leggen met een gedachte, een situatie, een gevoel...
Hoogtevrees
(Ziekelijke) angst voor hoogten, een andere benaming is 'acrofobie'.
Een zekere mate van hoogtevrees is eigenlijk zeer normaal (zie ook bij 'angst'), het is een angst die maakt dat we op grote hoogte meer op onze hoede zijn om een mogelijke val te voorkomen.
Pas wanneer deze angst irreëel wordt en je ook bang bent in situaties die geen angst hoeven op te wekken of wanneer je meer en meer situaties
uit de weg gaat om niet met je hoogtevrees geconfronteerd te worden, is er sprake van een probleem en kan je beter hulp inroepen.
Hoop
Geloof in een oplossing, een goede afloop.
Vertrouwen in wat komen gaat, in de toekomst.
Hulpvraag
De omschrijving van het vastgelegde probleem in de bewoordingen van diegene die om hulp vraagt.
Dat wat die persoon als nood ervaart en zijn wens(en) ten aanzien van een oplossing.
De hulpvraag is de eerste stap in de zoektocht naar een oplossing, vaak dient ze verder uitgeklaard om doel en behandeling duidelijk te stellen.
Het is goed om geregeld terug te grijpen naar de oorspronkelijke hulpvraag om na te gaan of de therapie aanslaat en de vooropgestelde doelstellingen bereikt worden.
Humanisme
In de humanistische psychologie staat de mens centraal en worden de ervaringen in het hier en nu geplaatst, er wordt niet onmiddellijk teruggegrepen naar het verleden (bv kindertijd).
Het humanisme gelooft sterk in de bekwaamheid van de individuele mens om een zin te vinden in het bestaan, die dan een positieve kracht kan vormen in het leven van vandaag
Hyperactiviteit of overweeglijkheid komt vaak voor bij ADHD.
Hyperactiviteit manifesteert zich in bewegingen en handelingen die vaak doelloos zijn.
Het lijkt alsof het kind weinig of geen beheersing heeft over wat het doet.
Het loopt voortdurend heen en weer, wipt voortdurend op zijn stoel, friemelt met de handen, vervalt in repetitieve gedragingen, vertoont allerlei tics...
Opvoedingsadvies kan soms een uitzicht bieden...
Hyperventilatie
‘Hyper’ betekent hoog en ‘ventilatie’ slaat op de ademhaling.
Bij hyperventilatie ademen mensen dus sneller en dieper dan normaal.
Hyperventilatie kan optreden bij inspanning, stress of psychische druk en heeft niets te maken met hart- of longklachten.
Als er te snel of te diep wordt ingeademd, wordt er te veel zuurstof in korte tijd opgenomen en wordt er ook te veel koolzuur uitgeademd.
Hierdoor blijft er te weinig koolzuurgas in het bloed, waardoor de lichaamsprocessen worden verstoord.
Dit veroorzaakt klachten als benauwdheid, beklemming op de borst, hartkloppingen, tintelingen, transpiratie en duizeligheid.
Acute hyperventilatie kan heel beangstigend zijn.
Zeker iemand die niet begrijpt wat er gebeurt, kan in paniek raken waardoor de ademhaling nog minder gecontroleerd wordt en de aanval toeneemt.
De patiënt komt terecht in een vicieuze cirkel en kan maar beter hulp zoeken.
Hypnose
Met de term hypnose wordt een bewustzijnstoestand aangeduid waarbij iemand diep ontspannen en volledig geconcentreerd is.
Een hypnosische toestand is een soort bewustzijnstoestand, net zoals slaap, bewust-zijn, bewusteloosheid en dromen.
Een therapeut kan via de hypnose-techniek doelbewust deze bewustzijnstoestand oproepen en er gericht gebruik van maken om te komen tot verandering van gevoel/gedrag.
Iedereen kan leren door middel van hypnose in een soort trance te gaan.
Op die manier leer je vertrouwd te raken met je eigen concentratie mogelijkheden.
Je hoeft niets te vrezen en je mag er op rekenen dat jij het bent die zelf steeds de controle houdt over geest en lichaam.
Door je sterk te concentreren op je innerlijke wereld, kan je mogelijkheden in jezelf ontdekken waarvan je je voordien helemaal niet bewust was.
Het is aan de therapeut om dit proces te begeleiden.
Hysterie
Theatrale persoonlijkheidsstoornis, paniekstoornis, uitbarsting nav een totaal verlies aan zelfbeheersing.
Incest
Incest betekent seksueel contact tussen verwanten.
Het woord komt van het Latijnse 'incastus', wat 'onkuis' betekent.
Bij incest wordt de macht die een volwassene over een kind heeft op een seksuele manier uitgebuit.
De gevolgen van seksueel misbruik zijn zeer ingrijpend.
Bij incenst wordt het kind bovendien ook nog verscheurd door een loyaliteitsconflict: aan de ene kant gevoelens van liefde en trouw en aan de andere kant kwaadheid, onmacht en verdriet.
Incestslachtoffers kunnen vanuit hun loyaliteit meer dan eens niet kwaad worden op de dader en zullen nog eerder de schuld bij zichzelf leggen: 'ik zal wel iets fout doen, anders gebeurde dit alles niet met me!'
Innerlijke conflicten
Conflicten treden niet alleen op tussen verschillende personen.
Je kunt ook met jezelf in conflict komen. Dit wordt een innerlijk conflict genoemd.
Conflicten doen zich voor wanneer belangen, doelstellingen, ideeën .... niet met elkaar in overeenstemming zijn.
Innerlijke conflicten kunnen immense destructieve gevolgen hebben, ze kunnen je totaal verwarren en verlammen.
Met therapeutische ondersteuning kan de knoop echter meestal wel ontward worden en kan is kan een innerlijk conflict zelfs leiden tot persoonlijke groei.
Integraal proces
Integrale benadering
Het begrip “integraal” komt van het werkwoord integreren.
Dat betekent “tot een geheel maken” of “het opnemen in een groter geheel”.
Het tegendeel van integraal denken is reductionisme.
Dat is het terugbrengen van complexe verschijnselen tot één enkele verklaringswijze of één enkele doelstelling.
Introspectie
Kijken naar jezelf.
Een verhoging van het vermogen tot introspectie betekent dat je in staat bent je gedrag, je gevoelens, gedachten, ervaringen, herinneringen en dergelijke beter waar te nemen en beter te beoordelen.
Je gaat met andere woorden bij jezelf te rade om antwoorden te vinden op bijvoorbeeld wat je motiveert, waarom je dingen minder leuk of juist leuk vindt, waarom je iemand boeiend vindt of waarom iets of iemand je afstoot, etc.
IV-driehoek
De Interactionele Vormgeving gebruikt deze driehoek als metafoor voor het therapeutische proces.
De interactie-driehoek is geïnspireerd op het theatermodel met zijn 3 verschillende spelers, namelijk de acteur, de regisseur en het publiek. (Van den Bosch).
Als mens hebben wij deze 3 functies in ons en ze zijn van essentieel belang bij de vormgeving van onze interacties.
Elk van deze functies staat voor een welbepaald kenmerk: publiek staat voor de waarneming, de regisseur staat voor de wil en de acteur voor het handelen.
De lijnen van de driehoek geven de onderlinge samenwerking aan tussen deze punten en maken dat er contact is tussen de verschillende aspecten van het leven.
Krijgen we als therapeut zicht op deze functies van de cliënt, dan krijgen we zicht op de cliënt zijn sterktes en zijn klacht(en).
Welke lijn is overbezet en welke lijn is mogelijk doorgeknipt?
De wijze van interactie tussen deze lijnen geeft inzicht in onduidelijkheden, spanningen en storingen.
Vanuit het respect voor de cliënt kies je de weg/lijn van de minste weerstand.
De ingang is deze die het beste aansluit bij die van de cliënt, de eigenheid van de cliënt, en op die lijn plaats je als therapeut best je interventie.
Jaloersheid
We hebben de neiging jaloezie te beschouwen als een enkele emotie, maar het is in feite een hele verzameling gevoelens.
Jaloezie kan zich manifesteren als boosheid, angst, pijn, gevoel van verraden zijn, bezorgdheid, beroering, verdriet, wantrouwen, depressie, eenzaamheid, afgunst, hebzucht, gevoel van machteloosheid, minderwaardigheid of buitengesloten voelen.
Het is vaak nuttig de exacte mix van ingrediënten te identificeren als je jaloezie voelt.
Wat is de primaire emotie die je voelt als je jaloers bent?
Het is cruciaal te begrijpen wat jaloezie is en waar het mee te maken heeft.
Jaloezie heeft vaak te maken met angst; angst voor het onbekende en voor verandering, angst voor het verliezen van macht of controle in een relatie, angst voor schaarste en/of verlies en verlatingsangst.(uit M/V Life)
Karakter / aard
Met het karakter wordt meestal de combinatie van innerlijke eigenschappen van een persoon bedoeld.
Deze combinatie onderscheidt de ene persoon van de andere en bepaalt als het ware hoe een persoon met bepaalde dingen omgaat.
Men heeft het bij karaktertrek dan ook over min of meer stabiele eigenschappen, die moeilijk te veranderen zijn, dikwijls pas na intensieve en volgehouden training of therapie.
Daardoor onderscheidt de karaktertrek zich van de gewoonte.
Dit is dan meer een aangeleerde manier van reageren op zijn omgeving, die men terug kan afleren.
Vermoedelijk ligt een deel van je karakter vast in je erfelijke eigenschappen, maar zeker is hoe dan ook dat je omgeving een grote invloed heeft op je karakter.
De opvoeding speelt dus ook een belangrijke rol.(Wikipedia)
Klankschaal
Klik om meer te weten te komen over Tibetaanse klankschalen
Knelpunten
Knelpunten zijn te ontwarren knopen, te overwinnen moeilijkheden...
Het is van belang op zoek te gaan en te ontdekken, te analyseren waar jouw knelpunten liggen als opstap om er aan te kunnen werken, soms heb je hierbij hulp nodig.
Labiliteit
Emotioneel onevenwichtig of onstandvastig zijn,
te gering vermogen om de eigen gevoelens, stemming en/of gemoed onder controle te houden of te brengen, waardoor de persoonlijke stemming al door een minieme gebeurtenis kan omslaan.
Lichaamsgerichte benadering
Vandaag zijn veel mensen het contact met hun lichaam kwijtgeraakt.
Ze leven vooral 'in hun hoofd', en worden doodmoe van alle gedachten en twijfels die soms de hele dag en nacht doorgaan.
De lichaamsgerichte benadering helpt opnieuw de verbinding tussen lichaam en geest te herstellen.
Lichaamswerk maakt gebruik van verschillende technieken: aanraking, ademhaling, dans, gerichte expressie, beweging, spierspanning en ontspanning, relaxatieoefeningen, ...
Loutering
Loutering, door-leving, door het lijden gaan, door het vuur gaan met de bedoeling zich volledig te "zuiveren', te komen tot een catharsis om daarna volledig opnieuw te kunnen beginnen.
Luisteren
Luisteren is erg belangrijk in ons leven, door te luisteren tonen we interesse in de ander, het maakt dat we ons als persoon aanvaard en gewaardeerd voelen.
Luisteren is een vaardigheid, je kan deze vaardigheid aanscherpen.
Hoe je dit doet kan je bijvoorbeeld lezen op
www.leren.nl.
Meditatie
"Tot voor kort bracht het woord mediteren bij velen opgetrokken wenkbrauwen, hocus-pocus gevoelens en soms ook kriebels teweeg.
Wat velen niet wisten is dat het o.a. bij mediteren om de kunst van de mentale kracht en zelfbeheersing gaat.
Dat we mediteren gebruiken om meer van het leven te genieten omdat we door te mediteren bewuster en relaxter worden.
Dat we bij meditatie er naar streven om minder op de 'automatische piloot' te leven, meer tijd in het NU ofwel het moment doorbrengen en bovenal om oplettender te zijn."
Dit en nog veel meer over meditatie kan je lezen op www.abc-van-meditatie
Minderwaardigheidsgevoel
Een minderwaardigheidsgevoel is gebaseerd op een aanvoelen, vaak zijn er geen objectieve criteria die dit gevoel kunnen bevestigen.
Iemand met een minderwaardigheidsgevoel cijfert zichzelf weg, heeft het gevoel steeds te kort te schieten of te falen en gaat ervan uit dat anderen hem/haar ook als minderwaardig zien, ook als is daar objectief gezien geen reden voor.
In therapie kan gewerkt worden aan zelfacceptatie en zelfbevestiging: door jezelf te leren zien zoals je bent en je goeie en minder goeie kanten te leren (h)erkennen kan het basisvertrouwen hersteld worden.
Misbruik
Moedeloos
Muziektherapie
Neerslachtig
Neurose
NLP of neurolinguïstisch programmeren
NLP gaat ervan uit dat de werkelijkheid op zich niet bestaat.
Als mens beschikken we slechts over een neuro-linguistische landkaart, die bepaalt hoe wij onze werkelijkheid inkleuren.
Het neurolinuïstischy programmeren bestaat in het aanbrengen en gebruiken van stimulus-respons automatismen om in die werkelijkheid in te grijpen.
In NLP noemt men het aanbrengen van deze geconditioneerde reflexen "ankeren".
De methodes die worden gebruikt zijn erop gericht belemmeringen weg te nemen die mensen verhinderen hun doel te bereiken, oude patronen en overtuigingen los te laten, en daarvoor in de plaats nieuwe patronen en overtuigingen te creëren.
Eén van de uitgangspunten hierbij is dat achter elk gedrag een positieve intentie schuilt en dat het onderbewustzijn alleen maar een betere manier dient te vinden om deze positieve intentie te verwezenlijken.
onmacht
Onrust
Ontspanning
Onzekerheid
Opvoeding
"als er iets in het kind is wat we willen veranderen, zouden we eerst eens moeten onderzoeken of het niet iets is wat beter in onszelf veranderd zou kunnen worden" C.G. Jung
Opvoedingsproblemen
Orthopedagogiek
Overspanning
Panisch
Parentificatie
in sommige gezinnen moet het kind te snel volwassen worden en verantwoordelijkheid dragen waartoe het gezien zijn leeftijd niet in staat is
bijvoorbeeld de zorg voor moeder/vader, emotionele partner zijn
het kind blijft met een gevoel van tekortkoming zitten
dit kan enkel opgeheven worden door te ERKENNEN dat deze verwachtingen onjuist waren en door de gevoelens die hiermee samen hingen te verwerken!
het kind heeft de plicht aan zichzelf verzaakt door de plicht van een ander op zich te nemen
Persoonlijkheidskenmerken
Pesso-therapie
Pesten
Pleinvrees
Posttraumatische stress-stoornis
Procesmatige benadering
Psychoanalyse
Psychose
Psychosynthese
Psychotherapeut
Psychotherapie
Puberteit
Relaxatie
Respect
RET therapie
Rituelen
Rouwverwerking
Ruimtevrees
Schizofrenie
Schuldgevoel
er is een verschil tussen reële schuld en schuldgevoel
wij zijn als mens niet perfect, wij doen pijn en worden pijn gedaan
schuld hoort bij ons bestaan, het is een deel van ons mens-zijn
bij schuldgevoelens is het belangrijk om verbanden zichtbaar te maken, dit kan in een psychotherapeutisch proces.
Schuldgevoelens
Spanning
Stress
Systeemtheorie
In de systeemtheorie wordt een systeem gedefinieerd als een samenhangend geheel van elementen of subsystemen.
De werking van een systeem kunnen we vergelijken met een mobile waarvan de draadjes de onderlinge betrekkingen tussen de elementen uitmaken.
Als een element van de mobile wordt bewogen, dan zullen de andere elementen daardoor even eens in beweging worden gebracht.
Alle elementen staan tegelijkertijd met elkaar in verbinding; geen enkel element of object kan zich geheel vrijblijvend bewegen of niet bewegen.
In de manier waarop men in de systeemtheorie redeneert, valt op dat zij niet wil denken in de eenvoudige termen van oorzaak en gevolg.
De ‘waarom’ vraag heeft in dit geval weinig zin.
Het is immers vaak moeilijk om uit te maken wat de oorzaak is van het probleem en wat het gevolg daarvan is.
In de systeembenadering ziet men de mens meer dan een persoon op zichzelf.
De persoon is deel van een groter geheel.
Daarom is het van belang naar het grotere geheel te kijken, overigens zonder het individu uit het oog te verliezen.
Systeemtherapie
Tibetaanse klankschalen
Tot rust komen
Transactionele analyse
Trauma
Twijfel
Verlies
Vertrouwensrelatie
Verwachting
Verwarring
Verwerkingsprobleem
Waarheid
wat is je waarheid?
"zonder waarheid kan men niet helpen" zegt Alice Miller
Wanhoop
Woede
vechten tegen verlies van ons vertrouwen en onze onkwetsbaarheid
Existentiële woede
zich verzetten tegen ondraaglijke pijn van binnen - pijn van het hart- strijd met het lot, met God
Wortels
Yungiaanse
Zelfkennis
Zelfontplooiing
Zelfrespect
Ziel
Zijn
Zingevingsvragen
| STARTPAGINA |